zondag 12 mei 2019

Een tijdbom onder de financiering van bewindvoering voor mensen met schulden uit de bijzondere bijstand?


De gemeente Groningen wil de kosten van bewindvoering voor mensen met schulden inperken door standaard de bewindvoering te laten uitvoeren door de Gemeentelijke Krediet Bank (GKB). Dit legt een bom onder de financiering van de bewindvoering uit de pot voor de bijzondere bijstand. De kostenpost van bewindvoering bij mensen met schulden legt een groot beslag op die pot. Commerciele bureau’s van bewindvoerders verdienen door die fananciering veel geld. Door de werkwijze van de gemeente Groningen kan het geld uit de pot voor bijzondere bijstand voor andere doeleinden worden aangewend.

De gemeente Amsterdam gaf in 2017 100 miljoen uitt aan 'armoedebestrijding'. De grootste kostenpost in dezen is de bijzondere bijstand, nl 14 miljoen. Maar... bijstandsgerechtigden en andere minima (bijzondere bijstand is in principe voor alle minima, dus ook voor AOW-ers en zo) krijgen in Amsterdam in de praktijk niets. Alles wordt afgewezen. Dat wordt ook door interne ambtenaren bevestigd. Hoe kan dat? Waar wordt het geld dan aan uitgegeven? Er blijken twee hoofdposten te zijn, nl verhuiskostenvergoeding voor daklozen, die weer een nieuwe leven met een woning beginnen en... bijzondere bijstand voor bewindvoerders, waarvan er twee zijn, bewindvoerders in het kader van een beschermingsbewind en bewindvoerders in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Bij beschermingsbewind gaat het eigenlijk om begeleiding van mensen die bijvoorbeeld psychjhisch in de war zijn of mensen die door een lichamelijke of geestelijke handicap niet hun eigen financiën kunnen beheren.

Financiering bewindvoerders

Een zeer groot deel van de bijzondere bijstand in veel gemeenten gaat naar bewindvoerders, die daar een salaris van krijgen. Hoe gaat dat? Ze vragen namens de cliënt bijzondere bijstand aan. De cliemt moert een eigen bijdrage betalen. Die cliënt heeft geen idee, natuurlijk. En hoe controleer je, hoeveel uur een bewindvoerder heeft gewerkt? Er zijn zelfs mensen die hebben twee bewindvoerders. Eentje die de schulden saneert in het kader van de WSNP, en eentje die de financiële zaken regelt. Want de bewindvoerders WSNP zeggen: wij houden ons alleen bezig met activiteiten in het kader van de WSNP. De kosten van deze bewindvoering rijzen dus dusdanig de pan uit, dat er voor de bijstandsgerechtigden en andere minima geen bijzondere bijstand in de pot overblijft, waarvoor die eigenlijk dus bedoeld is, nl mensen in tijdelijke noodsituaties als laatste vangnet in de sociale zekerheid bijzondere kosten die ze moeten maken vergoeden. In veel gemeenten is de situatie hetzelfde. Merkwaardig is, dat 'ambulante ondersteuning' dus (financiele begeleiding) dan weer gefinancierd wordt via de WMO.

gemeente Groningen

Maar uit een uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland blijkt, dat de gemeente Groningen een andere weg is ingeslagen. Zij betaalde in 2016 2,5 miljoen euro aan bewindvoerders. Wethouder Mattias Gijsbertsen (GroenLinks) verwacht een forse besparing wanneer de gemeente dit in eigen hand houdt. Alleen wanneer Groningers met maximaal 120 procent van de bijstandsnorm bij de Gemeentelijke Kredietbank onder bewindvoering staan, krijgen zij de kosten voor bewindvoering vergoed. De wethouder, die de overstap in drie jaar wil doorvoeren, verwacht in 2021 een besparing van een miljoen. Het college wil in drie jaar tijd in totaal 1800 Groningers voor de keuze stellen: overstappen of na zes maanden geen bijzondere bijstand meer. Het college in die gemeente heeft dus besloten, dat de bewindvoering voortaan niet meer alleen wordt uitgevoerd door commerciele bewindvoeringsbureau’s maar door de Gemeentelijke Krediet Bank. (GKB) De gemeente Groningen heeft dit in beleidsregels vastgeleged. De gemeente beschouwd ten opzichte van bijzondere bijstand de uitvoering door de Kredietbank als een passende en toereikende voorliggende voorziening. Bij zo’n voorliggende voorziening kan financiering vanuit de bijzondere bijstand worden geweigerd. De voorliggende voorziening moet het betalen. En de GKB kan de bewindvoering gratis uitvoeren, er wordt althans geen beroep meer gedaan op de pot van de bijzondere bijstand, die nu voor andere doeleinden kan worden aangewend. Dit gebeurde ook in een geval waarin de Rechtbank Noord-Nederland uitspraak heeft gedaan. De betrokkene met schulden moest de kantonrechter vragen zijn huidige bewindvoerder op te zeggen en bewindvoering voortaan via de Kredietbank te laten lopen. (Bewindvoerders worden door de Kantonrechter benoemd). Betrokkene met schulden deed dit niet. De financiering uit bijzondere bijstand van de bewindvoerder werd daarop door de gemeente stopgezet. Betrokkene ging tegen de uitspraak in bezwaar en uiteindelijk kwam het terecht bij de Rechtbank Noord-Nederland.

Uitspraak Rechtbank

De Rechtbank overwoog dat dat ‘kostenloze’ bewindvoering door GKB een gelijkwaardig alternatief kan zijn voor een beschermingsbewind. Maar in het onderhavige geval had de gemeente niet voldoende onderzocht of de voorliggende voorziening passend en toereikend was, en dus besloot de Rechtbank dat de gemeente een nieuwe beslssing op bezwaar moest nemen en in de tussentijd houdt betrokkene financiering van de bewindvoering uit de bijzondere bijstand.

Maar dat neemt niet weg dat de Rechtbank positief stond tegenover de beleidsbeslissing van de gemeente Groningen: Beschermingsbewind via de GKB kan een passende en toereikende voorliggende voorziening zijn. Dit opent de mogelijkheid voor andere gemeenten ook zo te gaan werken.
De juridische haarkloverijen gaan dan over de vraag, of de bewindvoering door de GKB inderdaad kan worden beschouwd als een passende en toereikende voorliggende voorziening en of de keuzevrijheid van degene met schulden niet onterecht wordt ingeperkt, omdat de kantonrechter bij de benoeming van een bewindvoerder uitdrukkelijk rekening moet houden met de wensen van betrokkene. Maar het zou te ver voeren, dat allemaal in dit artikel te behandelen. Wel kan nog opgemerkt worden dat de strenge regels voor de handhaving van het neo-liberale markt-kapitalisme de oplossing van de gemeente Groningen in de weg kunnen zitten. De gemeenten mogen, als ze de bewinvoering in eigen huis regelen, niet op ongelijke voet concurreren met de commerciele bewindvoerders. Op grond van de Mededingingswet dienen overheden zich te richten op de gedragsregels in de Wet markt en overheid en er zijn in dat opzicht ingewikkelde procedures waar de overheid zich aan moet houden om een oplossing zoals nu bij de gemeente Groningen door te voeren. Dit zou in de toekomst een rol kunnen spelen, omdat bij de bewindvoeringsbureau’s in Groningen en hun belangenorganisaties de druiven zuur zijn. In ingezonden brieven in het Dgablad van het Noorden hekelen ze de oplossing van de gemeente Groningen: het brengt uiteindelijk meer kosten met zich mee, de uitvoering gebeurt minder professioneel, etc. En er wordt gedreigd met rechtszaken tegen de gemeente Groningen.

Rechtbank Noord-Nederland 22-1-2019, ECLI:NL:RBNNE:2019:279

Piet van der Lende

donderdag 2 mei 2019

Op internet is het wijzigingsvoorstel van de Participatiewet en Ziektewet in verband met het breed offensief gepubliceerd.

Het kabinet heeft een breed offensief gelanceerd om mensen met een beperking aan het werk te helpen. Het is daarom wenselijk wijzigingen aan te brengen in de Participatiewet en Ziektewet, zoals het vereenvoudigen en verbeteren van het instrument loonkostensubsidie en van passende ondersteuning aan belanghebbenden. Ook wordt bevorderd dat werken loont voor mensen die in deeltijd met behulp van loonkostensubsidie werken.
U bent van harte uitgenodigd via https://www.internetconsultatie.nl/participatiewet_breed_offensief uw reactie op het wijzigingsvoorstel te geven. De einddatum van de consultatie is 4 juni 2019.

zondag 14 april 2019

#samenvoor14


#Samenvoor14

De FNV heeft het initiatief genomen voor een campagne en de opbouw van een sociale beweging om het wettelijk minimumloon van 9,82 euro bij een 38-urige werkweek te verhogen naar 14 euro. De campagne ging zondagmiddag van start in Rotterdam Zuid. Demonstranten verzamelenden zich op het Afrikaanderplein, middenin een van de armste wijken van ons land. Zij trokken naar de Kop van Zuid, waar ze een monument van het cijfer 14 onthulden op een bouwplaats waar het duurste appartement van Nederland zal worden gebouwd. De bouw gaat 15-20 miljoen euro kosten.

De actievoerders ageerden tegen de groeiende ongelijkheid tussen arm en rijk in Nederland die ze willen aanpakken. Het minimumloon, waar zo’n half miljoen werknemers voor moeten weerken, is de afgelopen decennia sterk achtergebleven bij de reele stijging van de gemiddelde lonen. Omdat het minimumloon achterblijft blijven ook de AOW en de bijstandsuitkeringen achter omdat ze gekoppeld zijn aan het wettelijk minimumloon. De stijging van het wettelijk minimumloon naar 14 euro moet deze onrechtvaardigheid compenseren.

De campagne gaat enkele jaren duren. Het onderwerp moet in 2021, het jaar van de verkiezingen, op de agenda staan en daarna moet het minimumloon van 14 euro worden ingevoerd.

Het is uitdrukkelijk de bedoeling dat het niet alleen een FNV campagne wordt, op basis van het principe van ‘community-organizing’ gaan actievoerders in verschillende steden de buurten in om huis aan huis met de mensen te praten. Er worden comité’s opgericht van leden en niet-leden van de FNV die behalve meedoen aan de campagne vanuit de nieuwe organisatiestructuren ook problemen dichtbij huis, in de lokale gemeenschappen en de buurten aan de orde kunnen stellen.

En kijk, verschillende economen zeggen in NRC-Handelsblad al dat de verhoging van het wettelijk minimumloon een goed idee is.

Piet van der Lende

maandag 11 maart 2019

De beer is los. Het CDA begint een discussie die een opmaat kan zijn voor afschaffing van de bijstand

Zaterdag 09-03-2019 in het Algemeen Dagblad: Het CDA wil de bijstand radicaal hervormen. Bijstandsgerechtigden moeten betaald aan de slag in wat de regeringspartij een ‘basisbaan’ noemt.
CDA-leider Sybrand Buma pleit voor een nieuw sociaal vangnet. Wie in de bijstand belandt, moet volgens hem een ondersteunende functie gaan krijgen in de zorg of het onderwijs of bij de gemeentelijke plantsoenendienst. Voor circa 20 uur werk in de week, krijgen bijstandsgerechtigden dan 85 procent van het minimumloon betaald. Het doldrieste plan bevat vele onduidelijkheden. Weet Buma niet, dat een zeer groot deel van de mensen in de bijstand arbeidsongeschikt is? 85% van het minimumloon voor 20 uur werken? Als het de bedoeling is dat bijstandsgerechtigden voor die 20 uur werken dan 85% van het minimumloon gedeeld door 2 (een halve werkweek) krijgen, dan is de berekening als volgt. Het bruto minimumloon is momenteel 74,58 per dag. Dat betekent, dat bijstandsgerechtigden 20 uur in de week moeten gaan werken voor 616 euro bruto. Ze gaan er dan geen 15% op vooruit, zoals Buma beweert. Voor een hongerloontje slavenarbeidgaan verrichten en afbraak van de basis van onze sociale zekerheid, het wettelijk minimumloon. Het is in duisternis gehuld hoe Buma wil regelen dat mensen dan aan 70% van het minimumloon als alleenstaande komen. Of wil hij de bijstand met 15% verlagen? Na twee of drie jaar houden die basisbanen op. En dan? Als je er niet in geslaagd bent werk te vinden? Het grote gat van het niets? En de arbeidsongeschikten, krijgen die niets? Buma wil beginnen met de groep die langdurig in de bijstand zit. Dus verschillende regiems voor mensen met bijstand, dus een grote rechtsongelijkheid? Veel onduidelijkheden, wisselende reacties, maar zoveel is duidelijk: de aanval op de bijstand als laatste vangnet is begonnen. Dit is gerelateerd aan het debat over het migratievraagstuk. D'66 pleitte voor meer migranten die in onze economie nodig zijn. Buma maakt voor verdere afbraak van de sociale zekerheid handig gebruik van de sentimenten tegen de komst van migranten door als het ware te zeggen: ja, maar die migranten zijn niet nodig, de arbeidsongeschikte bijstandsgerechtigden kunnen het wel doen. Onder dezelfde slechte voorwaarden?. Nee, onder nog veel slechtere voorwaarden. Les 1 van de cursus: hoe bevorder ik racisme om de mensen tegen elkaar uit te spelen en de laatste sociale zekerheid en het minimumloon af te breken. Maar er wordt gewerkt aan een antwoord. 

Piet van der Lende

vrijdag 6 april 2018

Word lid of donateur van de Bijstandsbond

Met een bijdrage steunt u onze strijd tegen verarming en voor rechtvaardigheid. De #Bijstandsbond is een onafhankelijke belangenorganisatie van mensen met een minimuminkomen. Wij ontplooien diverse activiteiten om de belangen van die groep te behartigen. Voorlichtings en informatiebijeenkomsten, spreekuur, acties en lobbywerk. Het spreekuur is op dinsdag en donderdag van 11.00 uur tot 16.00 uur.

U kunt lid of donateur worden van de Bijstandsbond voor 17 euro per jaar. Maar als u minder kunt missen dat kan ook, dan schrijven wij u toch in als lid. Wij kunnen u dan lid maken van de berichtenlijst per e-mail van de Bijstandsbond, als u dat wilt. Dan blijft u op de hoogte van onze activiteiten. Met uw lidmaatschap steunt u een onafhankelijke belangenorganisatie van #ervaringsdeskundigen die strijdt tegen #armoede, de doorgeschoten #controlemaatschappij en de #stigmatisering van #werklozen en #bijstandsgerechtigden. Wij helpen onder andere mensen met #AOW, #WIA of #bijstand.

U kunt een formuliertje invullen op http://bijstandsbond.amsterdam. U kunt met een overschrijvingskaart of via internetbankieren storten op rekening IBAN NL22 INGB 0004 5548 t.n.v. Vereniging Bijstandsbond Amsterdam te Amsterdam.

U kunt ook op ons kantoor langskomen en contant betalen. Al onze activiteiten zoals het spreekuur en de voorlichting zijn gratis. De Bijstandsbond heeft de ANBI status.

dinsdag 23 januari 2018

Rommelige voorlichtingsbijeenkomst over het experiment met de Participatiewet in Amsterdam


Op maandag 22 januari organiseerde de gemeente een voorlichtingsavond over het experiment met de Participatiewet in Amsterdam. De avond begon om 19.00 uur en eindigde om 21.00 uur. Verschillende bezoekers hadden verwacht dat er een centrale presentatie zou zijn voor een zaal met mensen, waarbij na een inleiding vragen konden worden gesteld en dan na de pauze meer in een op een gesprekken vragen beantwoorden van voldoende aanwezige deskundigen. Maar dat bleek niet het geval te zijn. De voorlichting werd gehouden in het Wibaut Huis in de kantine van de Hogeschool van Amsterdam, waarbij achterin de kantine in een open ruimte een welkomstbalie was opgesteld en daarnaast drie balies met ieder twee medewerkers. Een balie waar je vragen aan klantmanagers kon stellen over financiële aspecten, een balie waar je aan klantmanagers vragen kon stellen over privacy en de begeleiding en een balie waar wetenschappelijke onderzoekers vragen gingen beantwoorden over het wetenschappelijk onderzoek. De voorlichters deden hun best iedereen ter wille te zijn, maar de drie balies bleken onvoldoende te zijn om rustig de vragen te beantwoorden. Om ongeveer kwart over 7 stond en er een lange rij wachtenden voor de welkomstbalie, terwijl ook voor de andere drie balies lange rijen wachtenden stonden met prangende vragen. In het geroezemoes kon je kort enkele vragen stellen. En dan de volgende. 3 tot hooguit 5 of 6 minuten per klant. Ondertussen werden de rijen steeds langer, maar na ½ 8 nam de drukte af. Omstreeks 8 uur was het een stuk rustiger geworden. Ik heb de indruk dat velen afhaakten toen ze de lange rijen zagen. Wel hebben denk ik betrekkelijk veel van de ongeveer 150 mensen die de avond hebben bezocht een aanvraagformulier ingevuld. Wie naar de avond kwam om een beetje een overzicht te krijgen van het experiment kwam bedrogen uit.

Informatie

Met moeite heb ik het een en ander aan informatie verzameld. Er zijn drie groepen in het experiment. Een controlegroep voor wie niks aan de huidige situatie verandert, een experimentele groep die intensieve begeleiding krijgt en een zelf regie groep die alleen hulp krijgt of contact als de klant er zelf om vraagt. Iedereen in het experiment krijgt een nieuwe klantmanager. Wat houdt groep 2, intensieve begeleiding in? ‘Je krijgt een job hunter, of je wordt in een groep gezet of je gaat een sollicitatietraining volgen’ aldus een van de klantmanagers. Het is echt de bedoeling dat je volledig uitstroomt naar betaald werk. Maar bijvoorbeeld iemand van 63 die een baantje vindt van tien uur, daar kan van worden gezegd: het is mooi zo. Die wordt dus door sommige klantmanagers anders behandeld dan een 35-jarige of een 40-jarige. Maar het is erg afhankelijk van de klantmanager die je krijgt hoe er met je omgegaan wordt. Hoe precies de intensieve begeleiding in elkaar zit is onduidelijk. Er zijn wat dat betreft ook nog geen richtlijnen voor de klantmanagers. Nu schijnt het zo te zijn, dat als je je opgeeft voor het experiment en je wordt bij de loting ingedeeld in de intensieve begeleidingsgroep, dat je dan kunt zeggen zonder consequenties: ik doe toch maar niet mee.

Algemene vragen

De aanwezige voorlichters konden alleen algemene vragen beantwoorden. Specifieke vragen zoals: als ik vrijwilligerswerk doe en ik krijg een onkostenvergoeding van 150 euro per maand, en ik ga in deeltijd werken, krijg ik dan ook nog de premie erbij? Of: als je zzp-er bent worden je inkomsten dan bruto of netto verrekend? Konden niet beantwoord worden. De naam of email adres van de vragensteller werd genoteerd. ‘U krijgt antwoord’. Wat het wetenschappelijk onderzoek betreft: je krijgt eens per jaar een interview mondeling in een buurthuis of ergens anders waarbij je vragen moet beantwoorden. Wat betreft het onderzoek vraag ik mij af: als niet duidelijk is, zonder duidelijke richtlijnen, wat de intensieve of niet-intensieve begeleiding wel en niet inhoudt, de wetenschappers wisten het ook niet, hoe wil je dan meten wat de invloed is van begeleiding zus of zo? Ik snap er niks van. Of meten ze alleen de invloed van meer of minder druk uitoefenen? Maar dan weet je eigenlijk nog niks…….

Piet van der Lende

maandag 22 januari 2018

stukken over de evaluatie van 1000 dagen Participatiewet

Op de site van Berenschot vind je een prachtig overzicht van alle beleidsstukken in het kader van de evaluatie van 1000 dagen Participtiewet. Ik ga dat allemaal niet lezen, want ik ben niet zo dol op het lezen van beleidsstukken, ik word er een beetje depressief van, gezien de inherent neoliberale uitgangspunten, die altijd verpakt worden in wollig taalgebruik dat dingen moet verhullen maar misschien hou jij er wel van. Tenslotte komen uit dit soort conferenties vaak beleidsdoelstellingen of voorstellen die aangeven welke kant het in de toekomst opgaat. En daarbij hebben commerciële adviesbureau's zoals Berenschot een grote invloed. Hier is de oorspronkelijke pagina: https://www.berenschot.nl/algemene-onderdelen/diversen/evaluatie-participatiewet/
Of op de conferentie ook veel ervaringsdeskundigen aanwezig waren weet ik niet, maar ik betwijfel het. Misschien een enkel wat verdwaald clientenraadslid of zo.

Piet van der Lende

Evaluatie van de Participatiewet

In het kader van de monitoring en evaluatie van de Participatiewet zijn in de eerste helft van 2017 onderzoeken uitgevoerd onder werkgevers, gemeenten en werkzoekenden naar hun ervaringen met de Participatiewet.
De kamerbrief en volledige rapporten van deze onderzoeken zijn reeds gepubliceerd en aangeboden aan de Tweede Kamer. Deze staan ook hier voor u op een rijtje:

1000 dagen ervaring met de Participatiewet

De bevindingen van bovenstaande onderzoeken zijn tijdens de conferentie ‘1000 dagen ervaring met de Participatiewet’ gepresenteerd door Paul Schenderling (Berenschot), Boukje Cuelenaere (CentERdata) en Hubert Zuurbier (Inspectie SZW). Hier vindt u de presentatie van de plenaire sessie.
Naast deze plenaire sessie heeft u ook verschillende workshops bijgewoond. Hieronder vindt u een overzicht van alle presentaties die tijdens de conferentie gegeven zijn. Zo kunt u bepaalde informatie nog nalezen of informatie van andere werksessies ophalen.
Voor een korte en overzichtelijke sfeerimpressie van deze ochtend verwijzen we u graag naar het verslag van de conferentie (pdf, 180 kB). Heeft u nog vragen of opmerkingen rondom dit thema? Neem dan gerust contact op met een van onze adviseurs.
Zie ook